सुसंस्कृत सामाजिक वातावरणाचे द्योतक

सिंधुदुर्गनगरी : देशभरात अल्पवयीन मुली बेपत्ता होण्याच्या वाढत्या घटनांबाबत चिंता व्यक्त होत असतानाच, राष्ट्रीय गुन्हे नोंदवही विभागाच्या (NCRB) ताज्या अहवालातून महाराष्ट्र राज्य अल्पवयीन मुली बेपत्ता होण्याच्या घटनांमध्ये देशात पहिल्या क्रमांकावर असल्याचे समोर आले आहे. मात्र या चिंताजनक चित्रात सिंधुदुर्ग जिल्ह्याने एक सकारात्मक आणि अभिमानास्पद उदाहरण घालून दिले असून, जिल्ह्यात अशा प्रकारचे एकही प्रकरण नोंदविले गेले नसल्याची माहिती जिल्हा पोलीस विभागाकडून देण्यात आली आहे.

एनसीआरबीच्या अहवालानुसार देशातील विविध राज्यांमध्ये अल्पवयीन मुली बेपत्ता होण्याच्या घटनांमध्ये सातत्याने वाढ होत आहे. अशा परिस्थितीत महाराष्ट्राची आकडेवारी सर्वाधिक असल्याने महिला व बालसुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. मात्र राज्यातील इतर जिल्ह्यांच्या तुलनेत सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची स्थिती पूर्णपणे वेगळी आणि समाधानकारक असल्याचे दिसून आले आहे.

सिंधुदुर्ग हा जिल्हा शिक्षण, संस्कार आणि सामाजिक बांधिलकीसाठी ओळखला जातो. येथे कुटुंबव्यवस्था अजूनही मजबूत असून पालक आपल्या मुलांच्या शिक्षणासह त्यांच्या सुरक्षिततेबाबत अत्यंत जागरूक असतात. गावपातळीपासून ते शहरांपर्यंत सामाजिक एकोपा आणि परस्परांवरील लक्ष यामुळे मुलांच्या हालचालींवर नैसर्गिकरीत्या देखरेख राहते. त्यामुळे अशा प्रकारच्या गंभीर घटना रोखण्यात समाजाची महत्त्वाची भूमिका असल्याचे मानले जाते.

जिल्हा पोलीस प्रशासनाकडूनही शाळा, महाविद्यालये आणि विविध सामाजिक संस्थांच्या माध्यमातून महिला व बालसुरक्षेबाबत सातत्याने जनजागृती केली जाते. सायबर गुन्हे, बालकांचे संरक्षण, मुलींची सुरक्षितता आणि महिला सक्षमीकरण यासंदर्भातील विविध उपक्रमांमुळे नागरिकांमध्ये जागरूकता वाढली आहे. याचाच सकारात्मक परिणाम म्हणून जिल्ह्यात अल्पवयीन मुली बेपत्ता होण्याची एकही घटना नोंदली गेली नसल्याचे दिसून येते.

सामाजिक क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते, जिल्ह्यातील सुशिक्षित नागरिक, कुटुंबव्यवस्थेतील संस्कार, मुलांशी सातत्याने ठेवला जाणारा संवाद आणि स्थानिक प्रशासनाची दक्षता यामुळे सिंधुदुर्गमध्ये सुरक्षित वातावरण निर्माण झाले आहे. राज्यातील इतर जिल्ह्यांसाठीही हा आदर्श ठरू शकतो.

महाराष्ट्र राज्यासाठी एनसीआरबीच्या अहवालातील आकडेवारी चिंता वाढवणारी असली, तरी सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची शून्य आकडेवारी ही दिलासादायक बाब ठरली आहे. जिल्ह्याच्या सामाजिक जाणीवा, पालकांची सतर्कता आणि पोलीस प्रशासनाची कार्यक्षमता यामुळे सिंधुदुर्गने महिला व बालसुरक्षेच्या बाबतीत राज्यात वेगळी ओळख निर्माण केली असून, ही बाब जिल्हावासीयांसाठी निश्चितच अभिमानाची ठरत आहे.